|
Ana Sayfa
|
|
 |
Köşe Yazarları - Cemali Şaban |
| Burun kanaması’’Epistaksis’’ |
|
Tıp dilinde epistaksis olarak adlandırılan burun kanaması hepimizin yaşam boyu en az bir kere başına gelen önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Genellikle hafifi bir kanama şeklinde oluşabilen burun kanaması kendiliğinden geçmekte ve bizlerce önemsenmemektedir.Bazı burun kanamaları ise kendiliğinden durmamakta ve doktor müdahalesi gerekmektedir.burun kanamasının bir çok nedeni vardır.Burun kanaması erişkinlerde ve çocuklarda farklılıklar gösterebilir.Burun kanaması esas olarak iki ana gurupta değerlendirilebilir.
Birinci grup;Burnun kendisi ile ilgili olan rahatsızlıklar olup, bunları şöyle sıralayabiliriz: Travmatik sebepler;burnumuza gelen darbeler sebebiyle oluşan kanamalardır.En sık, tıp dilinde dijital travma adı verilen parmakla burun karıştırılması sırasında olan tarvmadır.Bu tip kanamalar, sık burun karıştıranlarda,özellikle çocuklarda sıktır.Küçük çocukların el parmak tırnaklarının kısa kesilmesiyle bu durum bir ölçüde önlenebilir.Burunda doktor kontrolü dışında kullanılan sprey, damla ve ilaçlar, buruna kokain çekilmesi gibi durumlarda da burun kanaması olabilir.Çocuklarda sıklıkla gördüğümüz bir diğer kanama nedeni de buruna yabancı cisim sokmaktır.Özellikle boncuk, taş, oyuncak parçaları gibi maddelerin buruna sokulması ile burnun iç kısmını döşeyen mukozada yırtılma ve zedelenmeler olmakta ve kanama oluşmaktadır.Doğuştan gelen yapısal sorunlar, özellikle burun orta bölmesindeki eğrilikler, burun orta bölmesinin delinmesi (septum perforasyonu) de kanamaya sebep olan bölgesel sebeplerdendir.Burnu etkileyen enfeksiyonlar, alerjik rinit (saman nezlesi), sinüzit, ve viral-bakteriyel rinitler, çevresel faktörler;sigara, hava kirliliği, burunda oluşan iyi huylu yada kötü huylu tümörlerde burun kanamasına neden olabilirler.Burun kanamasının burnumuz dışında, vücüdumuzdaki bazı sistemik hastalıklar ve bozukluklar nedeniyle olması da muhtemeldir.Bunların dışında erişkinlerde en sık görülen yüksek tansiyon ve buna bağlı yüksek basınç nedeniyle burun damarlarında olan çatlamalar sonucunda oluşan kanamalar gelir.Buna ek olarak kan hastalıkları, pıhtılaşma bozuklukları,A,C,D,E,K vitamini eksiklikleri,kan sulandırıcı ilaçların uzun süreli (aspirin gibi) kullanımı,damar hastalıkları,damarlarda kireçlenme,venöz basıncı arttıran kalp ve sistemik hastalıklar en sık görülen burun kanaması sebebidir.
Burnumuz kanadığında hepimize panik yaşatan bu durumda ne yapmalıyız? ’’Ağzından,burnundan kan gelmesi’’ sözü sıklıkla kullandığımız ve başımıza gelen bir olaydır.Gerçekten burun kanaması fazla ise akan kan önce burun deliklerimizden gelebileceği gibi, geniz bölgesine doğru akarak buradan ağzımıza gelmekte ve bir bölümünü yutmakta,bir bölümünü de ağzımızdan çıkarmaktayız.Bu durum fazla ise veya hastanın şuuru kaplı ise hayatı tehdit eden bir durumdur.Hem kan kaybı, hem de genize giden kanın yutulması; yani soluk yoluna kaçması ile hasta nefessiz kalıp boğulabilir.Bu durumda panik yapmadan müdahale edilmelidir.Hastanın öne eğilmesi, eğer şuuru kapalı ise yan yatırılarak kanın dışarı çıkarılmasını sağlamalıyız.Kanama hafif derecede ise burnun ön kısmına bir pamuk tamponu serçe parmak ucu boğumu kadar hazırlanıp hafifçe vida sıkma hareketi ile burnun ön kısmına yerleştirebiliriz.Bunu yaparken de hastanın kendisi veya bir yardımcı burun kanatlarını sağ elin işaret ve baş parmakları arasında sıkıştırarak baskı yapabilir.Bu önlemlerle kanam durmuyor devam ediyorsa,vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine başvurulmalı ve doktor müdahalesi sağlanmalıdır.Bu sırada da,doktor hastanın tansiyon hastası olup olmadığı, kanamyı arttırıcı ilaç kullanıp kullanmadığı ya da kanama yapabilecek sistemik bir hastalığı olup olmadığı bilgileri kısaca aktarılmalıdır.
Müdahale esnasında, kanamanın nerden köken aldığı araştırılır ve o bölgeye müdahale edilir.Burnun ön kısmına ön tampon adı verilen tampon yerleştirilir.Kanama daha geriden geliyorsa burnun arka kısmına arka tampon konulabilir.Bunların yanı sıra, kimyasal maddeler veya koterle yakma,kanam durmuyorsa kanamaya sebep olan damarın bağlanması, uzun süren ve tekrarlayan kanamalarda burunda kemik eğriliği varsa ameliyatla düzeltilmesi en sıklıkla uygulanan tedavi yöntemleridir.Burun kanaması olduğunda panik yapmadan, buruna hasta veya yakınları tarafından tampon koyulması ilk yapılacak tedavidir.Bununla durmayan kanamalarda mutlaka bir hekim müdahalesi gereklidir. |
|
|
Bu makale 747 kez okunmuştur. |
|
|
Yazarın diğer yazılarını okumak için buraya tıklayın... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
En Çok Okunanlar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
